नाना पाटील (Nana Patil)

नाना पाटील (क्रांतिसिंह नाना पाटील) हे भारतीय स्वातंत्र्यलढ्यातील एक थोर क्रांतिकारक आणि नेते होते. त्यांना 'क्रांतिसिंह' या पदवीने गौरविले जाते.

सुरुवातीचे जीवन

नाना पाटील यांचा जन्म सातारा जिल्ह्यातील येडेमच्छिंद्र येथे एका शेतकरी कुटुंबात झाला. त्यांनी आपल्या आयुष्यातील मोठा काळ ब्रिटिशांविरुद्ध लढा देण्यात घालवला.

प्रति सरकारची स्थापना

१९४२ च्या 'छोडो भारत' आंदोलनादरम्यान त्यांनी सातारा भागात 'प्रति सरकार' (समानांतर सरकार) स्थापन केले. त्यांनी ब्रिटिश प्रशासनाची सत्ता झुगारून देऊन आपले स्वतंत्र प्रशासन चालवले, जे स्वातंत्र्यलढ्यातील एक अद्वितीय उदाहरण मानले जाते.

वारसा आणि गौरव

नाना पाटील केवळ एक नेते नव्हते, तर दीन-दलितांचे कैवारी होते. त्यांनी आयुष्यभर अन्यायाविरुद्ध लढा दिला. आजही महाराष्ट्रातील जनतेच्या मनात क्रांतीची प्रेरणा म्हणून त्यांचे स्थान अढळ आहे.